Jacek Kaczmarski „Katyń”

Ciśnie się do światła niby warstwy skóry Tłok patrzących twarzy spod ruszonej darni. Spoglądają jedna zza drugiej – do góry – Ale nie ma ruin. To nie gród wymarły. Raz odkryte – krzyczą zatęchłymi usty, Lecą sobie przez ręce wypróchniał w środku W rów, co nigdy więcej nie będzie już pusty – Ale nie ma […]

Krzysztof Kamil Baczyński „Deszcze”

Deszcz jak siwe łodygi, szary szum, a u okien smutek i konanie. Taki deszcz kocham, taki szelest strun, deszcz – życiu zmiłowanie. Dalekie pociągi jeszcze jadą dalej bez ciebie. Cóż? Bez ciebie. Cóż? w ogrody wód, w jeziora żalu, w liście, w aleje szklanych róż. I czekasz jeszcze? Jeszcze czekasz? Deszcz jest jak litość – […]

Zbigniew Jasiński „Żądamy amunicji”

Tu zęby mamy wilcze, a czapki na bakier, Tu u nas nikt nie płacze w Walczącej Warszawie. Tu się Prusakom siada na karku okrakiem I wrogów gołą garścią za gardło się dławi. A wy tam wciąż śpiewacie, że z kurzem krwi bratniej, Że w dymie pożarów niszczeje Warszawa, A my tu nagą piersią na strzały […]

Krzysztof Kamil Baczyński „Elegia o… [chłopcu polskim]”

Oddzielili cię, syneczku, od snów, co jak motyl drżą, haftowali ci, syneczku, smutne oczy rudą krwią, malowali krajobrazy w żółe ściegi pożóg, wyszywali wisielcami drzew płynące morze. Wyuczyli cię, syneczku, ziemi twej na pamięć, gdyś jej ścieżki powycinał żelaznymi łzami. Odchowali cię w ciemności, odkarmili bochnem trwóg, przemierzyłeś po omacku najwstydliwsze z ludzkich dróg. I […]

Tadeusz Gajcy „Śpiew murów”

Nocą, gdy miasto odpłynie w sen trzeci, a niebo czarną przewiąże się chmurą, wstań bezszelestnie, jak czynią to dzieci, i konchę ucha tak przyłóż do murów. Zaledwie westchniesz, a już cię doleci z samego dołu pięter klawiaturą w szumach i szmerach skłębionej zamieci minionych istnień bolesny głos chóru. „Bluszczem głosów spod ruin i zgliszcz pniemy […]

Józef Szczepański „Pałacyk Michla”

Pałacyk Michla, Żytnia, Wola, bronią się chłopcy spod „Parasola”. A na Tygrysy maja visy, to warszawiacy, klawe urwisy są! Hej! Czuwaj wiara i wytężaj słuch, pręż swój młody duch, pracując za dwóch! Czuwaj wiara i wytężaj słuch, pręż swój młody duch jak stal! Każdy z chłopaków chce być ranny, sanitariuszki morowe panny. A gdy cię […]

Konstanty Ildefons Gałczyński „Matka Boska Stalagów”

Była już prawie zima, lecz wiatr południowy dmuchał i pachniał wstążkami dziewcząt. A był bliski drutom bukowy las, a buki były podobne nutom. Stamtąd wyszła do jeńca i powiedziała: – Posłuchaj! Kładę ci dłonie na włosach, by miłosierdzie z odwagą spleść w sercu twoim, ażebyś – czuły i mocny wytrwał. Ja jestem spokój twych nocy […]

Tadeusz Różewicz „Ocalony”

Mam dwadzieścia cztery lata ocalałem prowadzony na rzeź. To są nazwy puste i jednoznaczne: człowiek i zwierzę miłość i nienawiść wróg i przyjaciel ciemność i światło. Człowieka tak się zabija jak zwierzę widziałem: furgony porąbanych ludzi którzy nie zostaną zbawieni. Pojęcia są tylko wyrazami: cnota i występek prawda i kłamstwo piękno i brzydota męstwo i […]

Sturmwehr „Stalingrad”

Es starben einst hunderttausend Mann, gefallen für Volk und Vaterland. In Eis und Schnee vom Schmerz gezeichnet, doch den Stolz, den ihnen keiner nehmen kann. Auf den Fährten Napoleons schritten sie voran, zu verteidigen das, wofür man stand. Der Kampf gegen Marxismus, ihn niederzuschlagen, Seite an Seite, Mann für Mann. Kehrreim: Stalingrad, das Massengrab war […]

Weronika Wilbik-Jagusztynowa „Bez munduru my żołnierze”

Bez munduru, my, żołnierze, nam wyłogi barwi krew, chłopskie serce werblem wali, gdy ojczyzny woła zew. Nie trzepocą nam sztandary, bez odznaczeń wsiowy strój, a na piersiach rdzawa plama, to jest, chłopie, order twój! Wolność szumią nam wciąż pola, wolność w piersiach naszych gra, o Polskę walczym Ludową chłopscy żołnierze z BCh, chłopscy żołnierze z […]