„Ludzie ludziom zgotowali ten los…” - Zofia Nałkowska, „Medaliony”

KSIĄŻKA „PRZED WASZĄ ERĄ”

Zachęcamy Was do sięgnięcia po książkę autora portalu WarHist.pl, Mateusza Łabuz zatytułowaną „Przed Waszą Erą. Człowiek w syntetycznym świecie deepfake’ów, ChataGPT i sztucznej inteligencji”, która ukazała się w 2026 roku nakładem Wydawnictwa Filia. To zmuszająca do refleksji opowieść o tym, co dzieje się z nami, ludźmi, pod wpływem interakcji z nowoczesnymi technologiami – jak zmieniają się nasz język, emocje, relacje, poczucie tożsamości, a nawet przeżywanie śmierci i żałoby.

WŁÓDARCZAK I ATLANTYK

Wojciech Włódarczak nie zwalnia tempa! Polski marynista powraca z kolejną książką. Tym razem, nietypowo, łączy dwie prawdziwe historie z fikcją literacką. W gronie tych pierwszych znalazły się historia okrętu „Jarvis Bay”, który poświęcił się, aby ocalić inne statki konwoju. Druga z kolei to spektakularny opis jednego z najsłynniejszych pojedynków okrętów w historii II wojnie światowej: „Bismarcka” z „Hoodem”. Jesteśmy bardzo ciekawi wrażeń z lektury!

TORPEDA W CELU

To jeden z klasyków polskiej literatury wojennej. Autor wspomnień stał się legendą Polskiej Marynarki Wojennej jeszcze za życia. Jego opowieść to nie tylko skarbnica wiedzy na temat dziejów polskich okrętów podwodnych, ale przede wszystkim wspaniała literatura, którą czyta się jednym tchem. Nic dziwnego, Romanowski przeszedł bowiem niezwykły szlak bojowy! Dowodził ORP „Jastrząb” i ORP „Dzik”. W 1947 roku powrócił do Polski jako dowódca ORP „Błyskawica”, a cztery lata później został aresztowany…

NASZ PATRONAT

Rachel Roth do dziś przechowuje w domu bezcenną pamiątkę – rodzinne zdjęcie zrobione w warszawskim getcie latem 1941 roku. Po kilkudziesięciu latach od zakończenia wojny zdecydowała się spisać swoją historię będącą jednym z wielu testamentów ofiar Holocaustu. Na wspomnianej fotografii znajduje się kilkanaście osób – przeżyła tylko ona, dziewczynka znajdująca się po prawej stronie. Pozostali zginęli w trakcie nazistowskich prześladowań…

HISTORIA ALIANCKIEJ ZDRADY?

„Kontra” Józefa Mackiewicza niewątpliwie należy do tych książek, które na długo pozostają w pamięci. Mackiewicz pokazuje w niej m.in. tragedię Kozaków, którzy oddali się w ręce Anglików pod jednym warunkiem: nieprzekazywania ich w ręce Sowietów. Za sprawą Mikołaja Krasnowa otrzymaliśmy świadectwo tych wydarzeń, relację od środka kogoś, kto stał się przedmiotem „handlu” pomiędzy Anglikami a Józefem Stalinem. Na podstawie „gentlemen agreement” zginęły tysiące ludzi, którzy złożyli swój los w ręce Anglików.

PATRONAT KSIĄŻKOWY

Kolejny patronat medialny nad książką poświęconą historii. I to jakiej! Roman Dziarski opisuje losy młodej Polki i jej żydowskiego męża, którzy w obliczu II wojny światowej i prześladowań ze strony Niemców i Sowietów muszą wielokrotnie uciekać. Uczestniczą także w Powstaniu Warszawskim i trafiają do niewoli. Celem autora było pokazanie nie tylko ich unikatowej historii, ale i nakreślenie szerszego rysu społecznego oraz skonfrontowanie się z pytaniem: jak zachować człowieczeństwo w obliczu niewyobrażalnego zła.

ZABIĆ, ABY ŻYĆ

Książka Stefana Gazeła „Zabić aby żyć” ukazała się na Zachodzie w języku angielskim w końcu lat 50. I odniosła niewątpliwy sukces na rynku anglojęzycznym. Oto pojawił się bohater, który własnoręcznie, z bliska, patrząc swoim wrogom w oczy, zabił około 20 osób. Jak pisze Gazeł, takich ludzi jak on, którzy musieli osobiście twarzą w twarz walczyć o przeżycie i zabijać wrogów było w drugiej wojnie światowej niezwykle mało. Jego wspomnienia są wstrząsającym zapisem walki na śmierć i życie, w której najważniejszym celem było po prostu przeżyć.

1 LISTOPADA – PAMIĘTAMY

1 listopada pamiętamy także o naszych rodakach zabitych w czasie II wojny światowej. Groby Polaków rozsiane są po całym świecie. Autor portalu WarHist.pl odwiedził dwa miejsca pamięci w Berlinie, gdzie w imieniu Ambasady RP złożył wiązanki i zapalił znicze.
Miejsce Pamięci w Plötzensee jest poświęcone ofiarom narodowego socjalizmu pomordowanym w latach 1933-1945. Z kolei na cmentarzu w Reinickendorf znajduje się grób polskich robotników przymusowych zesłanych do III Rzeszy w czasie wojny. Zginęli w trakcie nalotu w 1943 roku.

18. maj
TEGO DNIA

1942 – brytyjskie lotniskowce dostarczyły kolejny transport samolotów myśliwskich wspierających obrońców Malty.

1943 – Niemcy przeprowadzili pacyfikację polskiej wsi Szarajówka na Zamojszczyźnie, mordując 58 osób.

1944 – Polacy z 2. Korpusu zajęli Monte Cassino, skąd pod naporem alianckiej ofensywy wycofali się Niemcy. Zdobycie wzgórza umożliwiło przełamanie niemieckiej obrony na Linii Gustawa.

1944 – dowódca amerykańskich wojsk zdobywających Wyspy Admiralicji gen. Walter Krueger ogłosił zakończenie bitwy zwycięstwem.

CIEKAWOSTKI

Służba na ORP Bałtyk

Eugeniusz Pławski, późniejszy dowódca ORP Piorun, nie bez humoru opisał warunki panującej na ORP Bałtyk w 1927 r.

Konwój ONS-5 walczy z U-Bootami

Aliancki konwój ONS-5 w 1943 r. stoczył ciężką walkę z U-Bootami, z których aż 51 skierowano przeciwko niemu.