„Ludzie ludziom zgotowali ten los…” - Zofia Nałkowska, „Medaliony”

ZABIĆ, ABY ŻYĆ

Książka Stefana Gazeła „Zabić aby żyć” ukazała się na Zachodzie w języku angielskim w końcu lat 50. I odniosła niewątpliwy sukces na rynku anglojęzycznym. Oto pojawił się bohater, który własnoręcznie, z bliska, patrząc swoim wrogom w oczy, zabił około 20 osób. Jak pisze Gazeł, takich ludzi jak on, którzy musieli osobiście twarzą w twarz walczyć o przeżycie i zabijać wrogów było w drugiej wojnie światowej niezwykle mało. Jego wspomnienia są wstrząsającym zapisem walki na śmierć i życie, w której najważniejszym celem było po prostu przeżyć.

1 LISTOPADA – PAMIĘTAMY

1 listopada pamiętamy także o naszych rodakach zabitych w czasie II wojny światowej. Groby Polaków rozsiane są po całym świecie. Autor portalu WarHist.pl odwiedził dwa miejsca pamięci w Berlinie, gdzie w imieniu Ambasady RP złożył wiązanki i zapalił znicze.
Miejsce Pamięci w Plötzensee jest poświęcone ofiarom narodowego socjalizmu pomordowanym w latach 1933-1945. Z kolei na cmentarzu w Reinickendorf znajduje się grób polskich robotników przymusowych zesłanych do III Rzeszy w czasie wojny. Zginęli w trakcie nalotu w 1943 roku.

ZAPOMNIANY BOHATER

„Próbowałem żyć, nie potrafię” – napisał tuż przed śmiercią, 16 października 1959 roku, w swoim mieszkaniu w Monachium Zbigniew Blichewicz, ps. „Szczerba”. Oprócz butelki whisky i pustej fiolki po środkach nasennych znaleziono przy nim list adresowany do kolegi, tak jak on kawalera Virtuti Militari, Tadeusza Chciuka „Celta”, a w nim prośbę, aby doprowadził on do wydania jego wspomnień z Powstania Warszawskiego. Tak rozstał się ze światem zapomniany, jeden z największych bohaterów Powstania Warszawskiego, obrońca Starówki, porucznik „Szczerba”.

NOWA ODSŁONA PORTALU

Drodzy Czytelnicy! Minęło ponad piętnaście lat od momentu, gdy w Internecie ukazał się pierwszy tekst portalu „II wojna światowa”. Piętnaście długich lat, w czasie których portal stał się jednym z najważniejszych polskich serwisów poświęconych historii, wspierającym ważne inicjatywy kulturalne, edukacyjne i społeczne. Dziś zaczynamy nowy rozdział działalności pod adresem WarHist.pl!
Dziękuję za Wasze wsparcie, uwagi, merytoryczną krytykę – bez Was portal nie mógłby istnieć i nigdy by nie powstał! Mam nadzieję, że wciąż będzie dla Was źródłem wielu interesujących lektur.

POLACY RATUJĄCY ŻYDÓW

24 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów. Z tej okazji publikujemy dla Was gościnny artykuł Filipa Czerwińskiego, autora książki „Słuszny wybór”. To niezwykła opowieść o polskich Sprawiedliwych, Wiesławie i Domiceli Czerwińskich, którzy w trakcie II wojny światowej przygarnęli małego żydowskiego chłopca Bogdana, ratując mu tym samym życie. Po latach obydwoje zostali odznaczeni medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Powyżej możecie zobaczyć dyplom honorowy, który został przekazany rodzinie Czerwińskich wraz z odznaczeniem, a w materiale liczne zdjęcia archiwalne, w tym oczywiście fotografie rodziny Czerwińskich i małego Bogdana.

NOWY CYKL ARTYKUŁÓW

Karykatura, którą widzicie ilustrowała opór Etiopczyków przeciwko agresji Włochów. Na pierwszym planie znajduje się oczywiście faszystowski dyktator Benito Mussolini.
Etiopczykom udało się przetrwać włoską inwazję. Z pomocą Brytyjczyków pokonali wroga i mogli budować niepodległe państwo w Afryce Wschodniej. Przygotowaliśmy dla Was kilka nowych artykułów, które odnoszą się do tych wydarzeń. Piotr Kruze nakreślił rys wydarzeń w Afryce Wschodniej. Z kolei Marek Korczyk i Szymon Cieślik zaserwowali wyborne zestawienie najważniejszych czołgów włoskich i brytyjskich wykorzystywanych na froncie afrykańskim.

04. luty
TEGO DNIA

1940 – w ZSRR został rozstrzelany Nikołaj Jeżow, wcześniej ludowy komisarz bezpieczeństwa i szef NKWD. Bezpośrednio odpowiadał za stalinowskie czystki w armii i partii. Następnie popadł w niełaskę Józefa Stalina – w pokazowym procesie Jeżow został oskarżony o szpiegostwo i skazany na karę śmierci.

1940 – w okolicach Lemetti wojskom fińskim udało się zlikwidować ogromny kocioł (tzw. „motti”), w którym zamknięci byli żołnierze Armii Czerwonej. Finowie zdobyli sporą ilość radzieckiego sprzętu, co ułatwiło im dalszą obronę przed ZSRR.

1942 – w Cieśninie Makassar na Morzu Jawajskim doszło do bitwy holendersko-japońskiej z udziałem lotnictwa (Japończycy) i marynarki wojennej (Holendrzy). Holendrzy ponieśli duże straty – krążowniki „Marblehead” i „Houston” zostały uszkodzone, a holenderski zespół został zmuszony do wycofania, co umożliwiło Japończykom uzyskanie kontroli nad cieśniną.

1943 – w Niemczech ogłoszona została trzydniowa żałoba po klęsce 6. Armii pod Stalingradem.

1945 – w Jałcie rozpoczęła się druga konferencja Wielkiej Trójki z udziałem premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla, prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta oraz radzieckiego dyktatora Józefa Stalina. Przywódcy mocarstw alianckich zakończyli obrady 11 lutego 1945 roku, a ustalenia jałtańskie stały się podstawą powojenne porządku świata.

CIEKAWOSTKI

Włoskie czołgi w Powstaniu Warszawskim

W czasie Powstania Warszawskiego w 1944 roku Niemcy używali różnych czołgów i dział samobieżnych. W wyraźnej większości były to konstrukcje niemieckie, lecz nie tylko. Zdarzały się pojedyncze włoskie czołgi M13/40.

Flota Brazylii podczas II wojny światowej

22 sierpnia 1942 roku Brazylia wypowiedziała wojnę Państwom Osi – bezpośrednią przyczyną było zatapianie brazylijskich statków handlowych przez niemieckie i włoskie okręty podwodne.