„Ludzie ludziom zgotowali ten los…” - Zofia Nałkowska, „Medaliony”

ZABIĆ, ABY ŻYĆ

Książka Stefana Gazeła „Zabić aby żyć” ukazała się na Zachodzie w języku angielskim w końcu lat 50. I odniosła niewątpliwy sukces na rynku anglojęzycznym. Oto pojawił się bohater, który własnoręcznie, z bliska, patrząc swoim wrogom w oczy, zabił około 20 osób. Jak pisze Gazeł, takich ludzi jak on, którzy musieli osobiście twarzą w twarz walczyć o przeżycie i zabijać wrogów było w drugiej wojnie światowej niezwykle mało. Jego wspomnienia są wstrząsającym zapisem walki na śmierć i życie, w której najważniejszym celem było po prostu przeżyć.

ZAPOMNIANY BOHATER

„Próbowałem żyć, nie potrafię” – napisał tuż przed śmiercią, 16 października 1959 roku, w swoim mieszkaniu w Monachium Zbigniew Blichewicz, ps. „Szczerba”. Oprócz butelki whisky i pustej fiolki po środkach nasennych znaleziono przy nim list adresowany do kolegi, tak jak on kawalera Virtuti Militari, Tadeusza Chciuka „Celta”, a w nim prośbę, aby doprowadził on do wydania jego wspomnień z Powstania Warszawskiego. Tak rozstał się ze światem zapomniany, jeden z największych bohaterów Powstania Warszawskiego, obrońca Starówki, porucznik „Szczerba”.

NOWA ODSŁONA PORTALU

Drodzy Czytelnicy! Minęło ponad piętnaście lat od momentu, gdy w Internecie ukazał się pierwszy tekst portalu „II wojna światowa”. Piętnaście długich lat, w czasie których portal stał się jednym z najważniejszych polskich serwisów poświęconych historii, wspierającym ważne inicjatywy kulturalne, edukacyjne i społeczne. Dziś zaczynamy nowy rozdział działalności pod adresem WarHist.pl!
Dziękuję za Wasze wsparcie, uwagi, merytoryczną krytykę – bez Was portal nie mógłby istnieć i nigdy by nie powstał! Mam nadzieję, że wciąż będzie dla Was źródłem wielu interesujących lektur.

POLACY RATUJĄCY ŻYDÓW

24 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów. Z tej okazji publikujemy dla Was gościnny artykuł Filipa Czerwińskiego, autora książki „Słuszny wybór”. To niezwykła opowieść o polskich Sprawiedliwych, Wiesławie i Domiceli Czerwińskich, którzy w trakcie II wojny światowej przygarnęli małego żydowskiego chłopca Bogdana, ratując mu tym samym życie. Po latach obydwoje zostali odznaczeni medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Powyżej możecie zobaczyć dyplom honorowy, który został przekazany rodzinie Czerwińskich wraz z odznaczeniem, a w materiale liczne zdjęcia archiwalne, w tym oczywiście fotografie rodziny Czerwińskich i małego Bogdana.

NOWY CYKL ARTYKUŁÓW

Karykatura, którą widzicie ilustrowała opór Etiopczyków przeciwko agresji Włochów. Na pierwszym planie znajduje się oczywiście faszystowski dyktator Benito Mussolini.
Etiopczykom udało się przetrwać włoską inwazję. Z pomocą Brytyjczyków pokonali wroga i mogli budować niepodległe państwo w Afryce Wschodniej. Przygotowaliśmy dla Was kilka nowych artykułów, które odnoszą się do tych wydarzeń. Piotr Kruze nakreślił rys wydarzeń w Afryce Wschodniej. Z kolei Marek Korczyk i Szymon Cieślik zaserwowali wyborne zestawienie najważniejszych czołgów włoskich i brytyjskich wykorzystywanych na froncie afrykańskim.

17. styczeń
TEGO DNIA

1941 – brytyjski transportowiec „Almeda Star” został zatopiony przez niemiecki okręt podwodny. Zginęło 360 przebywających na pokładzie.

1942 – wojska Osi na Przełęczy Halfaya ostatecznie skapitulowały przed aliantami.

1943 – Niemcy przeprowadzili w Warszawie masowe łapanki ludności cywilnej. Pojmano wówczas ponad 5 tys. ludzi.

1943 – grupa specjalna Sztabu Głównego GL im. Waryńskiego zaatakowała restaurację „Mitropa” i „Kammerspiel-Lichttheater”, a także kino „Apollo”. Ataki były akcjami odwetowymi za serię łapanek przeprowadzonych przez Niemców w Warszawie.

1944 – aliancki 10. Korpus rozpoczął natarcie na linii rzeki Garigliano we Włoszech. Rozpoczęła się pierwsza bitwa pod Monte Cassino.

1945 – Armia Czerwona wkroczyła do zburzonej przez Niemców Warszawy.

1945 – Niemcy ostatecznie zamknęli obóz koncentracyjny Kulmhof. W ostatnich dwóch dniach funkcjonowania rozstrzelali kilkudziesięciu robotników.

1945 – w obozie Auschwitz odbył się ostatni apel, w którym uczestniczyło 67 tys. więźniów. Tego samego dnia z obozu wyruszył tzw. Marsz Śmierci.

1945 – rozwiązane zostały Szare Szereg, podziemna organizacja harcerska.

1947 – w Polsce odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego, których wyniki zostały sfałszowane przez komunistów. Tego samego dnia rozwiązana została Krajowa Rada Narodowa.

CIEKAWOSTKI

Białe Autobusy kursują przez granicę

Zezwalając na ewakuację więźniów, naziści liczyli na ocalenie własnej skóry. „Białe Autobusy” zaczęły kursować w marcu 1945 roku – ewakuacja objęła ok. 15 tys. ludzi więzionych w obozach koncentracyjnych, w tym osoby pochodzenia polskiego.

Douglas Bader – lotnik bez nóg

Maszyna rozbiła się, a on sam cudem uszedł z życiem. Amputowano mu obie nogi. Dla młodego lotnika konieczność odnalezienia się w nowych realiach nie oznaczała końca – wkrótce znowu wsiadł za stery samolotu.