„Ludzie ludziom zgotowali ten los…” - Zofia Nałkowska, „Medaliony”

ZAPOMNIANY BOHATER

„Próbowałem żyć, nie potrafię” – napisał tuż przed śmiercią, 16 października 1959 roku, w swoim mieszkaniu w Monachium Zbigniew Blichewicz, ps. „Szczerba”. Oprócz butelki whisky i pustej fiolki po środkach nasennych znaleziono przy nim list adresowany do kolegi, tak jak on kawalera Virtuti Militari, Tadeusza Chciuka „Celta”, a w nim prośbę, aby doprowadził on do wydania jego wspomnień z Powstania Warszawskiego. Tak rozstał się ze światem zapomniany, jeden z największych bohaterów Powstania Warszawskiego, obrońca Starówki, porucznik „Szczerba”.

ZABIĆ, ABY ŻYĆ

Książka Stefana Gazeła „Zabić aby żyć” ukazała się na Zachodzie w języku angielskim w końcu lat 50. I odniosła niewątpliwy sukces na rynku anglojęzycznym. Oto pojawił się bohater, który własnoręcznie, z bliska, patrząc swoim wrogom w oczy, zabił około 20 osób. Jak pisze Gazeł, takich ludzi jak on, którzy musieli osobiście twarzą w twarz walczyć o przeżycie i zabijać wrogów było w drugiej wojnie światowej niezwykle mało. Jego wspomnienia są wstrząsającym zapisem walki na śmierć i życie, w której najważniejszym celem było po prostu przeżyć.

NOWA ODSŁONA PORTALU

Drodzy Czytelnicy! Minęło ponad piętnaście lat od momentu, gdy w Internecie ukazał się pierwszy tekst portalu „II wojna światowa”. Piętnaście długich lat, w czasie których portal stał się jednym z najważniejszych polskich serwisów poświęconych historii, wspierającym ważne inicjatywy kulturalne, edukacyjne i społeczne. Dziś zaczynamy nowy rozdział działalności pod adresem WarHist.pl!
Dziękuję za Wasze wsparcie, uwagi, merytoryczną krytykę – bez Was portal nie mógłby istnieć i nigdy by nie powstał! Mam nadzieję, że wciąż będzie dla Was źródłem wielu interesujących lektur.

POLACY RATUJĄCY ŻYDÓW

24 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów. Z tej okazji publikujemy dla Was gościnny artykuł Filipa Czerwińskiego, autora książki „Słuszny wybór”. To niezwykła opowieść o polskich Sprawiedliwych, Wiesławie i Domiceli Czerwińskich, którzy w trakcie II wojny światowej przygarnęli małego żydowskiego chłopca Bogdana, ratując mu tym samym życie. Po latach obydwoje zostali odznaczeni medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Powyżej możecie zobaczyć dyplom honorowy, który został przekazany rodzinie Czerwińskich wraz z odznaczeniem, a w materiale liczne zdjęcia archiwalne, w tym oczywiście fotografie rodziny Czerwińskich i małego Bogdana.

NOWY CYKL ARTYKUŁÓW

Karykatura, którą widzicie ilustrowała opór Etiopczyków przeciwko agresji Włochów. Na pierwszym planie znajduje się oczywiście faszystowski dyktator Benito Mussolini.
Etiopczykom udało się przetrwać włoską inwazję. Z pomocą Brytyjczyków pokonali wroga i mogli budować niepodległe państwo w Afryce Wschodniej. Przygotowaliśmy dla Was kilka nowych artykułów, które odnoszą się do tych wydarzeń. Piotr Kruze nakreślił rys wydarzeń w Afryce Wschodniej. Z kolei Marek Korczyk i Szymon Cieślik zaserwowali wyborne zestawienie najważniejszych czołgów włoskich i brytyjskich wykorzystywanych na froncie afrykańskim.

10. sierpień
TEGO DNIA

1941 – gen. Władysław Anders został mianowany dowódcą polskich sił tworzonych na terytorium ZSRR.

1942 – Niemcy zlikwidowali żydowską dzielnicę w Brzozowie. Zamordowano ok. 1400 Żydów.

1942 – w trakcie rozpoczętej dzień wcześniej likwidacji getta dla ludności żydowskiej w Krzemieńcu Niemcy rozstrzelali ok. 5 tys. Żydów.

1943 – nad Oką utworzono 1. Korpus Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, w skład którego weszła m.in. 1. Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

1943 – premier rządu włoskiego, pod presją robotników, rozwiązał faszystowskie związki pracownicze i przywrócił związki pracy.

1944 – żołnierze RONA zajęli Redutę Kaliską, nadal prowadząc masową eksterminację ludności cywilnej na Ochocie. Zgrupowanie „Radosław” utrzymało pozycje przy ul. Okopowej i na Cmentarzu Żydowskim. W nocy z 9 na 10 sierpnia 1944 roku alianckie lotnictwo przeprowadziło kolejną operację zrzutów zaopatrzenia dla powstańców.

1944 – żołnierze amerykańscy zdobyli Guam, choć w niektórych miejscach trwa wciąż opór japońskich partyzantów.

1945 – Japończycy wystosowali do aliantów notę, w której zaproponowali kapitulację swoich sił.

CIEKAWOSTKI

Trudności z wyposażeniem polskich żołnierzy we Francji

Stefan Gazeł należał do grona tych Polaków, którzy we Francji daremnie czekali na mundur, broń oraz przydział do jednostki wojskowej. Tak –  z nieskrywanym rozgoryczeniem – pisał w swoich wspomnieniach.

Udany lotniczy atak taranujący Yoshimasy Nakagawy

W historii walk powietrznych niewiele jest przypadków, w których ataki taranujące kończyły się przeżyciem atakującego i zniszczeniem atakowanego. Tego typu wyczynu udało się dokonać japońskiemu pilotowi Yoshimasie Nakagawie.